"وسواس"؛ از طلاق تا نقش تحریم‌های آمریکا
خبرگزاری آنا: عضو هیئت مدیره انجمن روانشناسی اجتماعی ایران گفت: وسواس نوعی اختلالی پنهان است به این دلیل که افراد مبتلا ، آن را نوعی ننگ دانسته و مشکل خود را از اطرافیانشان پنهان می‌کنند .
مجتبی دلیر عضو هیئت مدیره انجمن روانشناسی اجتماعی ایران در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی آنا درخصوص اختلال وسواس در افراد گفت: امروزه ابتلا به این اختلال در جهان به قدری اهمیت پیدا کرده است که در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM5) برای این اختلال طبقه جداگانه ای در نظر گرفته شده است .
وی با اعلام اینکه وسواس چهارمین اختلال روانی از نظر فراوانی و شیوع در جهان است، گفت: انجمن وسواس انگلستان در هفته جهانی آگاهی از وسواس اعلام کرد 44 درصد از مردم این کشور مبتلا به رگه هایی از وسواس هستند و بیش از 10 سال طول میکشد تا افراد برای درمان خود به متخصصین مراجعه کنند و اعمال وسواسی خود را در خفا انجام می‌دهند.
این پژوهشگر اختلالات روانی در تشریح این اختلال اظهار داشت: وسواس دو نوع است، اختلال وسواس –اجبار و اختلال شخصیت وسواسی که مردم با اختلال وسواس اجبار به دلیل نمود ظاهری و رفتاری آن بیشتر آشنا هستند ، رفتارهایی مانند شست‌وشوی زیاد، شمارش، وارسی یا چک کردن و نیز تقارن یا نظم دادن نیز از رفتارهای متداول در مبتلایان به این بیماری است و مردم به راحتی آن را تشخیص می‌دهند.
طلاق از پیامدهای ابتلا به اختلال وسواس
دلیر با تاکید بر اینکه طلاق می تواند یکی از نتایج ابتلا یکی از زوجین به این اختلال باشد، تصریح کرد: گاهی فرد وسواسی به دلیل احساس آلودگی و آلوده شدن در روابط زناشویی این نوع روابط خود را کاهش داده و یا از داشتن چنین رابطه ای سرباز می زند چنین مشکلی می‌تواند حتی به خیانت در ازدواج نیز منجر شود.
این مدرس دانشگاه با یادآوری اینکه نوع دیگر اختلال وسواس ، شخصیت وسواس اجبار است که برای مردم عادی قابل مشاهده نیست بی نقص گرایی، تردید در تصمیم گیری، جزیی نگری، انعطاف ناپذیری، کنترل گری ، وقف کار بودن، وجدان افراطی، و خساست را از جمله رفتارهای ناشی از این بیماری برشمرد.
وی در ادامه گفت: از جمله آسیب‌هایی که این نوع اختلال در پی دارد طلاق ، بالا رفتن سن ازدواج به دلیل بی‌نقص‌گرایی یا تردید در تصمیم‌گیری در فرد می‌باشد همچنین شیوع پرخاشگری در اجتماع به دلیل انعطاف ناپذیری و جزیی نگر بودن و سایر ویژگی های شخصیت وسواسی افراد از دیگر نتایج این نوع اختلال است .
دلیر خاطر نشان ساخت: این اختلال، اختلالی پنهان است به این دلیل که افراد مبتلا آن را نوعی ننگ دانسته و مشکل خود را از اطرافیانشان پنهان می‌کنند و رفتارهای وسواسی خود را نیز در خلوت انجام می دهند.
ترس و تحقیر در کودکی از عوامل ابتلا به بیماری وسواس
این روانشناس با بیان اینکه ریشه این نوع اختلال ترس در کودکی است، اظهار داشت: ترساندن کودکان برای منع آن‌ها از انجام کاری نادرست اشتباه است و می‌تواند ابتلا کودکان به این نوع اختلال را رقم زند در حالیکه ترغیب و تشویق کودکان برای انجام کار درست از طریق آگاهی دادن و تشویق کردن نتایج بهتری در برخواهد داشت.
وی ترس، تحقیر، توارث و تربیت بی‌نقص گرا را از عوامل بروز اختلال وسواس در افراد دانست و توضیح داد: در تربیت بی‌نقص‌گرا والدین انتظار هیچ اشتباهی از فرزندانشان را ندارند همچنین شخصیت‌های وسواسی خود و دیگران را کنترل می‌کنند که ریشه این نوع برخورد نیز در ترس ایشان است .
دلیر با بیان اینکه در بحث توارث هنوز ژنی برای وسواس کشف نشده است، افزود: پژوهش‌ها نشان می‌دهد که یک جز ژنتیک یا خرده ژن در موش ها به نام SAPAP3 یافت شده است که استعداد ابتلا به وسواس را در آن‌ها ایجاد می‌کند که اگر بروز وسواس در فرد صرفاً ناشی از توارث بود این اختلال درمان شدنی نبود اما در مورد سایر موارد ابتلا امکان درمان وجود دارد چنانکه بنیاد وسواس آمریکا (OCF) هزینه زیادی را صرف پژوهش هایی در رابطه با این بیماری نمیکرد.
عضو انجمن روانشناسی اجتماعی ایران با یادآوری این مطلب که تحقیر نیز از دیگر دلایل ابتلا به وسواس است، ادامه داد: تحقیر که از مولفه های تربیت کیسه‌ای است نیز باعث بروز این اختلال می‌شود تربیت کیسه ای تربیتی است که در آن فرد را ترسانده و یا مورد تنبیه، تبعیض، تهدید و تمسخر قرار می‌دهند چنین برخوردی باعث ایجاد احساس ناتوانی در فرد می‌شود.
آمار بالای ابتلا به وسواس در ایران
وی درخصوص نحوه درمان این بیماری گفت: طبق پروتکل درمانی ، دارو درمانی و درمان شناختی-رفتاری راههای درمان این بیماری است که البته درمان شخصیت وسواسی مشکل تر از درمان اختلال وسواس است.
دلیر افزود: این اختلال را هر درمانگری نمی‌تواند درمان کند بلکه این درمان باید از طریق وسواس درمانگرها و به صورت گروهی انجام گیرد. در این نوع درمان روانپزشک روانشناس روان پرستار پزشک و حتی روحانی در این گروه قرار دارند چرا که سلامت چهار بعد دارد بعد جسمی ، روانی، اجتماعی و معنوی که برای مثال درمان در بعد معنوی بر عهده روحانیون است.
این مدرس دانشگاه با اظهار تاسف از کم توجهی به این بیماری در کشور، گفت: علیرغم تعداد زیاد افراد مبتلا به این اختلال در کشور تعداد متخصصین وسواس درمانگر کشور بسیار کم بوده و در کتب درسی دانشجویان رشته روانشناسی نیز توجه زیادی به این بیماری نمی‌شود.
عضو انجمن روانشناسی اجتماعی ایران با بیان اینکه شاید بتوان گفت آمار وسواس در کشور ما بیش از سایر کشورها است، گفت: متاسفانه پژوهش علمی در این خصوص وجود ندارد اما مشاهدات بالینی انجام گرفته می‌تواند موید این مطلب باشد.
دلیر خاطر نشان ساخت: از عوامل ابتلا به این بیماری فشارهای ممتد و مزمن روانی است در کشور مانیز 8 سال دفاع مقدس و استرس های مربوط به آن ، تحریم‌ها ظالمانه و مشکلات اقتصادی موجود در تشدید این اختلال در میان افراد جامعه موثر بوده است .
منبع: خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی (آنا)
